Wie een website over online casino’s opent, ziet vaak een stroom aan termen: vergunning, toezichthouder, speelrekening. Wat betekenen die woorden precies, en hoe hangen ze met elkaar samen? Hieronder staat uitgelegd hoe het Nederlandse stelsel voor online kansspelen is opgebouwd, welke bescherming erin zit, hoe de vergunning te controleren is en hoe de markt vanaf 2021 tot stand kwam. Zo wordt zichtbaar welke afspraken achter een gereguleerde online omgeving schuilgaan en waarom die voor alle aanbieders gelijk zijn.
Begrippen kort uitgelegd
De Wet kansspelen op afstand, kortweg Wet Koa, regelt sinds 2021 het online aanbod van kansspelen in Nederland. Wie zulke spelen wil aanbieden, heeft een KOA-vergunning nodig, die wordt verleend door de Kansspelautoriteit (KSA), de toezichthouder op de kansspelmarkt. Betalingen lopen bij een vergunde aanbieder via de speelrekening, de rekening binnen het account waarop stortingen binnenkomen en vanwaar uitbetalingen vertrekken. Met deze vier termen is het grootste deel van de verdere uitleg te volgen.
Bescherming ingebouwd in het stelsel
Het stelsel kent beschermingsmaatregelen die voor alle vergunde aanbieders gelden. Voor toegang moet de aanbieder identiteit en leeftijd van de speler vaststellen, waarbij 18 jaar de ondergrens is. Daarnaast raadpleegt de aanbieder het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (CRUKS), waarin staat wie zich heeft laten uitsluiten, en wie daarin staat krijgt geen toegang. Ook limieten horen bij het geheel: de speler stelt die zelf in en de aanbieder mag er geen minimum aan verbinden.
Tip: Beschermingsmaatregelen zijn onderdeel van de vergunningsvoorwaarden, niet van het aanbod van een aanbieder; ze gelden dus voor de hele vergunde markt.
Spelregels in het Nederlands, spellen gekeurd
Spelregels en knoppen op een vergunde site moeten in het Nederlands zijn. Een dealer in een livespel mag wel Engels praten voor een praatje tussendoor, maar de regels zelf horen in de eigen taal te staan. Hetzelfde geldt voor de knoppen en menu’s waarmee een speler door de omgeving navigeert.
Een spelpagina op een casinowebsite bestaat meestal uit het spel zelf, een menu met instellingen en een informatiescherm met uitleg. Zo’n opzet is op Casino Partypoker zelf te bekijken. Het informatiescherm is ook de plek waar de spelregels worden getoond, naast uitleg over de inzet en de uitbetaling van het betreffende spel. De spelsystemen zelf worden door een aangewezen instantie gekeurd volgens Keuringsschema 2.1, dat sinds 1 oktober 2024 van toepassing is, zodat het spel werkt zoals de regels beschrijven. Een spel dat niet aan de eisen voldoet, mag niet worden aangeboden.
Een vergunning voor online spelaanbod
Voor het online aanbieden van kansspelen is een KOA-vergunning nodig op grond van artikel 31a van de Wet op de kansspelen, afgegeven door de KSA. Dat artikel vormt de wettelijke basis voor het stelsel: wie zonder zo’n vergunning online kansspelen aanbiedt, handelt in strijd met de wet.
Een vergunninghouder moet gevestigd zijn in de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte. De vergunning is de toegangsvoorwaarde tot het online spelaanbod als geheel, dus niet iets wat per spel of per spelsoort wordt gekozen. Zo ontstaat een duidelijk en overzichtelijk kader voor iedereen die het aanbod wil beoordelen. De vestigingseis zorgt ervoor dat de vergunninghouder binnen het bereik van het Europese recht valt en aanspreekbaar blijft, ook bij een aanbieder die internationaal actief is.
Let op: Alleen aanbieders met een KOA-vergunning mogen online kansspelen aanbieden.
Een samenvatting van de vergunningplicht:
| Wie heeft de vergunning nodig? | Elke aanbieder van online kansspelen |
| Waar wordt die afgegeven? | Door de Kansspelautoriteit |
| Waar moet de aanbieder gevestigd zijn? | In de EU of de EER |
| Waarop is de plicht gebaseerd? | Artikel 31a Wet op de kansspelen |
Waar spelers de vergunning controleren
De Kansspelwijzer op de website van de KSA is het overzicht waarin de verleende vergunningen staan. Wie wil nagaan of een aanbieder een geldige KOA-vergunning heeft, kan daar de naam opzoeken. De Kansspelwijzer is het juiste overzicht voor deze controle, en andere lijsten of vermeldingen op sites van derden hebben die status niet. De Kansspelwijzer wordt bijgewerkt door de toezichthouder zelf, zodat de vermelding overeenkomt met de actuele vergunningen.
Twee data: april en oktober 2021
De Wet Koa trad op 1 april 2021 in werking, maar de online markt ging pas op 1 oktober 2021 open. Het verschil tussen die twee data had een praktische reden: aanbieders moesten een vergunning aanvragen en de KSA moest die aanvragen beoordelen voordat het eerste legale online aanbod kon starten. Vanaf 1 oktober 2021 werden de eerste vergunningen van kracht en kreeg Nederland een open, gereguleerde online markt. Ook de verplichte raadpleging van CRUKS geldt sinds die datum, evenals de overige beschermingsregels voor aanbieders. Vanaf dat moment kan een speler dus rekenen op dezelfde basisstandaard, ongeacht de aanbieder.
Een vergelijking tussen de situatie voor en na de opening van de markt:
| Vergunningen | Geen voor online aanbod | KOA-vergunning vereist |
| Toezicht | Beperkt tot het bestaande kader | KSA ziet toe op vergunninghouders |
| Bescherming | Geen uniforme standaard | Vaste maatregelen voor alle aanbieders |
Aanloop naar een gereguleerde online markt
Voordat de Wet Koa bestond, kende de Wet op de kansspelen uit 1964 geen vergunningstelsel voor online kansspelen. In de jaren voor de opening groeide de aandacht voor een wettelijk kader waarin aanbieders onder toezicht zouden vallen en spelers beschermingsmaatregelen zouden krijgen. De Wet Koa vulde dat gat en bracht het online aanbod onder hetzelfde soort toezicht dat al gold voor andere vormen van kansspel, met een autoriteit die vergunningen verleent en naleving controleert.
Het stelsel combineert dus een vergunningplicht, toezicht door een autoriteit en vaste beschermingsmaatregelen, en maakt het aanbod daarmee beter te overzien. Wie de basisbegrippen kent, kan het Nederlandse model goed plaatsen.